Feyza Yıldırım Sungur, Araştırmacı/Türkiye Göç Araştırmaları Merkezi (TÜGAM)

Yurtdışından Borçlanarak Emekli Olma İşlemi Zorlaştı

Borçlanmalarda ödenmesi gereken en düşük tutar asgari ücretin yüzde 32’si iken, teklifin yasalaşması durumunda yüzde 45’e yükselecek.

22 Temmuz 2019, Pazartesi
- Yurtdışından Borçlanarak Emekli Olma İşlemi Zorlaştı

Pazartesi günü TBMM Başkanlığına sunulan 8 Temmuz tarihli 2019/02 Esas No’lu teklifin yasalaşması halinde yurtdışında yaşayan vatandaşlar borçlanarak emekli olmaları için daha fazla ödeme yapmak zorunda kalacak. Ayrıca Türkiye’deki son sigortalık durumuna bakılmaksızın, borçlanılan süreler 4/b kapsamında değerlendirilecek. Dolayısıyla, kişiler SSK yerine Bağkur koşullarına göre emekli olacak.

Yurtdışında yaşayan Türk vatandaşlar ve doğumla Türk vatandaşı olup da kendi isteğiyle vatandaşlıktan çıkan kişiler 18 yaşından itibaren çalıştıkları süreler için borçlanma işlemi gerçekleştirebiliyor. Ayrıca, çalışmasalar dahi kadınlar da yurtdışında geçirdikleri süreleri borçlanıp, emeklilik sürelerine ekletebiliyor. Ancak TBMM’ye pazartesi günü sunulan “Gelir Vergisi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi” yurtdışında yaşayan vatandaşları ilgilendiren borçlanarak emeklilik konusunda kritik değişiklikler içeriyor

Borçlanma Miktarının Oranı Yüzde 45 Artacak

2008 yılından itibaren geçerli kanun ile borçlanmalarda ödenmesi gereken en düşük tutar asgari ücretin yüzde 32’si iken, teklifin yasalaşması durumunda borçlanma tutarının hesaplanmasına esas olan prim oranı yüzde 45’e yükselecek. Bu durumda, örneğin 2019 yılında en düşük tutarla asgari ücret üzerinden yurtdışı borçlanmasıyla emekli olacak kişiler; 15 yıl için 147 bin 364 lira yerine 207 bin 230 lira ve 25 yıl içinse 245 bin 606 lira yerine 345 bin 384 lira ödemek zorunda kalacak. Kanun teklifinin gerekçesinde bu değişiklik “yurt dışı borçlanması yapmak suretiyle aylık bağlanan sigortalıların, borçlanma karşılığı ödemiş oldukları tutarları çok kısa sürede emekli aylığı olarak geri almaları kurum aktüeryal dengesini olumsuz etkilediğinden, nimet/külfet dengesi de göz önüne alınarak borçlanma oranı yükseltilmektedir” olarak açıklanıyor.

 

4/a Yerine Bağkur Emeklisi

An itibariyle, yurtdışında yaşayan vatandaşlar borçlanma işlemini yaparken, Türkiye’de daha önce sigortalı çalışmışlarsa bu sigortalık haline göre değerlendiriliyor. Örneğin SSK sigortalısı olarak çalışmış kişilerin borçlanması durumunda yurtdışındaki süreleri SSK çalışması gibi kabul ediliyor ve 3,600 gün ile emekli olunabiliyor. Ancak teklif yasalaşırsa, bu süre Bağkur kapsamında değerlendirilecek ve 3,600 gün (10 yıl) yerine Bağkur’da zorunlu olan 5,400 (15 yıl) gün çalışmış olmaları gerekecek. Dolayısıyla emekli olmak isteyenler, SSK’dan 10 yıl için 98 bin 243 lira yerine Bağkur’dan 15 yıl için 207 bin 230 lira ödemek zorunda kalacaklar. Kanun değişikliğinin gerekçesinde bu durum, “uygulamada birlik sağlanması” olarak açıklanıyor.

 

Borçlandırma İçin Acele Etmek Gerekiyor

Yurtdışındaki vatandaşlarının borçlanarak emekli olma işlemini zorlaştıran kanun yürürlüğe girmeden önce SSK’lı olarak çalışıp, borçlanma talebinde bulunanlar SSK üzerinden borçlanabilecek. Dolayısıyla, emekli olmayı planlayanların da bir an önce başvuruda bulunmaları gerekiyor.

 

Bitnami