Murad Khashimov, Araştırmacı Asistanı-Türkiye Diaspora Araştırmaları Merkezi(TÜDAM)

Kırgız Emek Göçmenlerin Kırgızistan Ekonomisine Etkisi

Kırgızistan ekonomisi, Kırgız göçmenlerin gelir ve para transferlerine dayanan dünyadaki az sayıdaki ekonomilerden biri. Son yıllarda Kırgız emek göçmenlerinin bulunduğu ülkeler arasında Türkiye’nin önemi artıyor.

13 Eylül 2019, Cuma
- Kırgız Emek Göçmenlerin Kırgızistan Ekonomisine Etkisi

1991 yılında Sovyetler Birliği’nin dağılmasıyla bağımsızlığını ilan eden Kırgızistan, Avrasya bölgesinin önemli ülkelerinden biri haline geldi. Kırgızistan ekonomisi çok zorlu dönemlerden geçerek, bugüne kadar kayda değer bir gelişim sağladı. Kırgızistan ekonomisi, göçmenlerin gelirlerine dayanan dünyadaki az sayıdaki ülkeler arasında yer alıyor. Bu bağlamda, ülke ekonomisini kalkındıran en önemli kalemlerden biri yurtdışında bulunan Kırgız emek göçmenlerinin yaptığı para transferleri.

Makroekonomik etki açısından bakıldığında, emek göçmenlerin yaptığı para transferleri, piyasa açığının artması ve ekonominin içerdeki serbestleşmesi bağlamında döviz talebini telafi etmekte ve istikrarlı bir döviz kaynağını oluşturmakta. Ayrıca bu transferler toplam talebi, tüketimi, hane halkının harcanabilir gelirini ve insan sermayesine yapılan yatırımı artırırken, yoksulluk oranını da azaltıyor. Dolayısıyla bu işlemlerin gerçekleşmesi ülkenin ekonomik büyümesi üzerinde hızlandırıcı bir etkiye sahip. Bu anlamda uzmanlara göre Kırgız emek göçmenlerinin para transferleri, özellikle ülkenin yoksulluk oranının azalması konusunda hayati bir rol oynuyor.

Kaynak: Kırgızistan Cumhuriyeti Ulusal Bankası.

Kırgızistan Cumhuriyeti Ulusal Bankası’nın 2005 ile 2018 yılları arasında yayınladığı verilere bakıldığında ortaya önemli bilgiler çıkıyor. 2005 yılında Kırgızistan vatandaşlarının ülkelerine gönderdikleri para transferleri 297.7 milyon doları bulurken, bu miktar 2018 yılında 2 milyar 685 milyon dolara kadar yükselmiş durumda. Görüldüğü gibi, 13 senelik bir zaman aralığında para transferlerinde ciddi bir artış söz konusu. Bu durum Kırgızistan ekonomisi için çok büyük gelişme olarak kaydedilebilir. Ayrıca yapılan transferlerinin çoğunun, Rusya ve Kazakistan’da bulunan emek göçmenleri tarafından yapıldığını söylenebilir.

İlgili tablo incelendiğinde, 2005-2018 yılları arasındaki artış oranın inişli-çıkışlı bir seyir izlediği anlaşılabiliyor. İnişlerin daha çok göçmenlerin ikamet ettikleri ülkelerinin ekonomik durumlarıyla alakalı olduğu düşünülebilir.  2015-2016 yılları arasında yaşanan azalış, Kırgız emek göçmenlerin en fazla bulunduğu ülke olan Rusya’nın ekonomik durumu üzerinden açıklanabilir. Bazı uzmanlara göre, 2015-2016 yılında Rusya genelinde, özellikle ruble değerinin düşmesi nedeniyle, yaşanan ekonomik kriz Orta Asya’dan gelen göçmenlerinin para transferlerini olumsuz anlamda etkiledi. Bu açıdan 2015 yılındaki Rusya’dan Kırgızistan’a sağlanan para transferi hacmi yaklaşık % 25 oranında azaldı.

İlgili ülkelerde yaşanan ekonomik temelli gelişmeler, bazen emek göçmenlerin farklı rotalara yönelmesine sebep oluyor. Kırgız emek göçmenlerine bakıldığında, son yıllarda göç rotalarında değişiklik yaşanmaya başlandığı göze çarpıyor. Bir yandan Rusya ve Kazakistan temel göç ülkeleri olarak kalmaya devam ederken, Kırgız emek göçmenlerin Avrupa, Asya ülkelerine de göç etmeye başladığı görülüyor. Ayrıca yeni destinasyonlar arasında Türkiye de önemli bir ülke haline geldi. Uzmanlara göre diğer ülkelerdeki ekonomik sıkıntılardan dolayı, Kırgız emek göçmenleri hem dil hem de din açısından yakınlık arz eden Türkiye’ye yönelmeye başladılar. Bu durumu Göç İdaresi Genel Müdürlüğü verilerinden de anlaşılıyor.

Kaynak: Göç İdaresi Genel Müdürlüğü.

Göç İdaresi Genel Müdürlüğü’nün verileri göz önünde bulundurulduğunda, Türkiye’deki Kırgız emek göçmenlerinin sayısı yıllar bakımında artış gösterdiği anlaşılıyor. 2014 yılından yılında bu sayı 2 bin 383 kişi iken, 2018 yılında bu sayı 7 bin 441 kişiye yükselmiş durumda. Aradaki 5 bin 58 kişilik fark yaklaşık %68’lik bir artışı ifade ediyor. Yaşanan bu artış Türkiye’nin Kırgız emek göçmenlerinin yaptığı para transferlerinde, dolayısıyla genel olarak Kırgızistan ülke ekonomisinin büyümesinde, olumlu anlamda rol oynadığını gösteriyor.

Kırgızistan günümüzde Avrasya’nın önemli aktörleri arasında yer alıyor. Bölgedeki diğer ülkelerle olan ilişkileri, ekonomisini yakından ilgilendiriyor. Buna bağlı olarak Türkiye, özellikle Kırgız emek göçünün ülkeden yaptığı para transferleri bakımından yaptığı katkılar sayesinde Kırgızistan için önemli bir konumda olmaya devam ediyor.

Kaynakça:

Denejnie Perevodi Turdovıh Migrantov V Kırgızıstane İ Tadjikistane: Protivorechivıy Effekt İ Podvodnıe Kamni

Göç İdaresi Genel Müdürlüğü

İnfografika: Chto Budet s Kırgızıstanom, Esli Vse Trudovıe Migrantı Vernutsa Na Rodinu

Kırgızistan Cumhuriyeti Ulusal Bankası

Migrantı İz Tsentralnoy Azii Stali Vıbirat Turtsiyu Vmesto Rossii

Sputnik Kırgızistan

Bitnami