Hakan Ünay, Araştırma Asistanı/Türkiye Göç Araştırmaları Merkezi (TÜGAM)

Avrupa İçin Sınır Güvenliği Meselesi Ekonomi Gündeminin Bile Önünde

Avrupa Konseyi’nin önümüzdeki beş sene için hazırladığı 2019-2024 Stratejik Gündem Belgesi’nde temel öncelik sınır güvenliği oldu.

09 Ağustos 2019, Cuma
- Avrupa İçin Sınır Güvenliği Meselesi Ekonomi Gündeminin Bile Önünde

Her beş yılda bir geleceğe yönelik stratejik gündem (strategic agenda) belirleyen Avrupa Konseyi, 2019-2024 Stratejik Gündem Belgesi’ni oluşturmak için 9 Mayıs 2019’da Romanya’nın Sibiu kentinde toplandı. Bu toplantıdaki gündem maddeleri 20-21 Haziran’daki Avrupa Konseyi toplantısında resmiyete dökülerek Avrupa’nın 2019-2024 Stratejik Gündem’i oluşturuldu. Gündem dört temel madde üzerinde duruyor:

  1. Vatandaşları ve özgürlükleri korumak
  2. Güçlü ve canlı bir ekonomik taban geliştirmek
  3. İklim odaklı, yeşil, adil ve sosyal bir Avrupa inşa etmek
  4. Küresel düzeyde Avrupa çıkarlarını ve değerlerini teşvik etmek

Bu son belgede en çok dikkat çeken husus ise vatandaşları ve özgürlükleri korumak başlığı altında yer alan sınır güvenliği meselesinin ilk sırada yer alması. Üstelik bu madde AB için ekonomik gündem maddesinden bile öncelikli görünüyor. Nitekim bir önceki belge olan 2014-2019 Stratejik Gündemi’nde vatandaşları korumakla ilgili madde ikinci, özgürlük ve sınır güvenliğiyle ilgili madde ise dördüncü sırada yer almıştı.

2019-2024 Stratejik Gündemi’nde öncelikle Avrupa değerleri ve onların korunması ile ilgili bir giriş yapılırken asıl vurgulanan nokta ise Avrupa’nın teritoryal bütünlüğü. Belgede Avrupa’nın kendi topraklarına kimin/kimlerin gire(meye)ceğine ilişkin kararı kendisinin vermesi gerektiği vurgulanıyor. Bunun ise birlik dış sınırlarının etkin bir şekilde kontrolü ile mümkün olduğu; bu sağlandığı takdirde güvenliğin, yasaların ve düzenin korunacağı ve AB politikalarının kendi ilke ve değerleri doğrultusunda uygun şekilde uygulanacağı belirtiliyor. İlgili madde altındaki diğer konular ise insan kaçakçılığıyla mücadele etmek ve etkili bir iltica politikasını kabul etmek.

Söz konusu belge, AB’nin geldiği noktayı görmek açısından da oldukça önemli. Zira küreselleşme sürecinde “sınırsız dünya” kavramının en parlak örneği olan AB, özellikle Schengen Anlaşması ile birlikte kendi içerisinde sınırları ortadan kaldırmıştı. Ancak son yıllardaki kitlesel göç akınları bu politikaları geri plana atmış gibi görünüyor. Çünkü AB artık kendi iç sınırlarını bile tel örgü ve duvarlarla belirleyen bir bölge olma yolunda ilerliyor. Üstelik bunun somut örneklerini de görmek mümkün. Her ne kadar önümüzdeki beş sene için planlanan bir gündem hazırlanmış olsa da; Avusturya, Macaristan, Yunanistan, Bulgaristan gibi bazı Avrupa ülkeleri zaten son üç yıldır kendi sınır güvenliği politikalarını uygulamaya başladı. Dolayısıyla son yıllarda Avrupa ülkelerinde yükselen aşırı sağ ile artan yabancı düşmanlığı ve mülteci karşıtlığı söylemleri, katı sınır politikaları ile pratiğe dökülmüş gibi görünüyor. Önümüzdeki (en az) beş yıl boyunca da söz konusu politikaların artarak devam edeceği öngörülüyor.

Kaynak: A New Strategic Agenda 2019-2024; https://www.consilium.europa.eu/media/39914/a-new-strategic-agenda-2019-2024.pdf
Bitnami